zondag 25 oktober 2026
Wonderlijk dat iets tegelijk sappig én droog kan zijn
Terwijl we aan de ontbijttafel zitten klaart het op en om tien uur komt zowaar de zon door. Ik besluit een rondje te gaan fietsen. Gewoon om even buiten te zijn, en wie weet kom ik nog ergens wat walnoten tegen. Het waait wel hard, dus ik ga niet al te ver weg.
Als ik door het park rij, zie ik een man die bukkend onder een boom iets verzamelt.
Nieuwsgierig stap ik af en wandel door het natte gras naar de verzamelaar toe om een praatje te maken. Het zijn peren die hij raapt en als ik vraag wat hij ermee doet, zegt hij dat hij er perenmoes van maakt, zoals hij van valappels vaak appelmoes maakt.
Ik vertel dat ik vorig jaar tot in december rode appels van een boom verderop kon halen en we constateerden dat daar dit jaar weinig van terechtkwam. Hij wees naar nog een andere boom en zei tot mijn verbazing dat dat een nashipeer was.
Toevallig ken ik de nashipeer, want in de voedselboomgaard waar ik vrijwilligerswerk doe, hebben we die (van oorsprong) Aziatische peertjes ook. Maar dat er hier al jaren een staat in dit park waar ik regelmatig kom, heb ik nooit geweten. Veel vruchten zitten er niet meer aan, maar ik vind drie gave peertjes in het gras die ik meeneem.
Tegen de wind in fiets ik verder langs een pad waarlangs een paar notenbomen staan, maar ik vind er niets. Wel zie ik een enorme afgebroken tak liggen onder een hoge, verwaarloosde wilg. Iemand moet hem de berm in gezeuld hebben, want hij ligt een eind vanaf de plek waar hij aan de boom zat. Brr, je zult er net onderdoor fietsen als al die kilo’s naar beneden komen.
Weer thuis schil ik een van de ronde nashiperen. Hij is knapperig en sappig zoals het hoort, maar als ik erop kauw, wordt de hap steeds vezeliger tot ik em nauwelijks meer door kan slikken. Wonderlijk dat iets tegelijk sappig én droog kan zijn. Nee, dit zijn echt geen lekkere peren. Ze gaan in de compostbak.
PING, zegt mijn telefoon. Er komt een whatsapp berichtje binnen van de wandelgids die net terug is van de tocht over de afvalberg. De helft van de deelnemers kwam niet opdagen, waarschijnlijk vanwege het dreigende weerbericht. Maar met de rest heeft ie een mooie wandeling gemaakt – en het was droog!
zondag 18 oktober 2026
Filmpje maken
door je mond. Eind augustus waren de besjes nog niet rijp, maar nu wel. We plukken ze voordat er veel regen komt die ze onbruikbaar zou maken.
Verderop tingelt iemand met de bel die de koffiepauze aankondigt. Is het alweer zó laat? Het kratje met pepertjes gaat in de oogstkraam. Bij de picknicktafel in het centrum van de voedselboomgaard komen uit verschillende hoeken de vrijwilligers bij elkaar. Er staat een kan koffie op tafel en er zijn verschillende soorten vruchten om te proeven.
“Dit is een ananasreinette,” vertelt Joke, onze coördinator op vrijdag. Wie wil een stukje proeven? Met een zakmes snijdt ze het appeltje in proefpartjes. We proeven ook twee soorten peren en er worden recepten uitgewisseld om er jam van te maken. Na een klein half uurtje gaan we weer aan de slag.
“Heb je zin om een filmpje te maken over de fazantenbes?” vraagt Joke. Ik heb nog nooit van die bes gehoord, maar filmpjes maken vind ik erg leuk, dus lopen we samen naar de rij waar deze bessen staan. Op internet vinden we genoeg informatie voor een één-minuut-filmpje. De fazantenbes heet ook wel choco-bes of ‘grootmoeders oorbel’ en hij smaakt een beetje naar chocola en karamel.
Voordat we gaan filmen proef ik de bes. De karamel proef ik niet zo, maar jawel, het besje smaakt naar donkere chocola! Heel vreemd. Goed om het van te voren te weten. “Kunnen we?” vraagt Joke. Ze telt af. Uit de losse pols vertel ik wat ik weet over de fazantenbes terwijl zij filmt. Ik proef nog een keer voor de camera en opper dat je de besjes bij een toetje met vanille-ijs kunt toevoegen.
Samen kijken we naar het resultaat en nog dezelfde middag zet Joke het filmpje in de app voor oogstgenoten van de voedselboomgaard. Best kans dat volgende week iemand me aanspreekt om te vragen waar die gekke bessen precies staan. Dan zal ik uitleg geven als een expert.
zaterdag 10 oktober 2026
Wie wat bewaart, heeft wat
In een van de laden van onze vriezer liggen nog bramen en rode bessen. Daar wil ik jam van gaan maken, zodat er meer ruimte komt voor andere dingen. Ik haal voortvarend drie zipzakken met bevroren fruit tevoorschijn, maar in één ervan blijken geen bramen, maar zwarte bessen te zitten.
Het zijn niet heel veel zwarte bessen, en als ik het fruit allemaal mix, zal de cassis-smaak waarschijnlijk een beetje verdwijnen in het bramengeweld. Ik besluit dus om er bessensap van te maken. Opzetten met extra water, tien minuten laten koken, door een zeef gooien en dan nog eens door een doek zeven om het sap helder te maken.Het is meer werk dan ik dacht en ik hou behalve het sap ook een bakje zwarte-bessen-moes over waar de pitjes al uitgezeefd zijn. Dat vraagt om een gebruiks-idee. Ik bedenk dat ik het in een cake kan verwerken. Dus blijf ik nog even bezig in de keuken en ik maak een zwarte-bessen-cake.
Tijdens het bakken van de cake is eindelijk ook het laatste beetje sap door de doek gesijpeld en nu heb ik een kleine halve liter helderrood sap. Ik laat H. het flesje zien: “Dit is een buitengewoon arbeidsintensief, dus dúúr flesje sap,” vertel ik.
“Is het ook lekker?” vraagt hij.
Het sapje is niet erg zoet, maar H. ziet meteen een leuke toepassing: laten we er een cocktail mee maken.
En zo drinken we vandaag een zelf ontworpen cocktail met wodka, vanillesiroop, citroen en zwarte-bessen sap. Hij is verrassend lekker. En het plakje versgebakken cake dat we er naast eten past er uitstekend bij. Het mag, want het is weekend!
zaterdag 3 oktober 2026
Wormen tellen als burgerwetenschap
Twee tasjes met testmaterialen … check.
O ja, en een fles water.
We staan op het punt om aan de slag te gaan als burgerwetenschappers; op drie plekken zullen we grond- en watermonsters nemen om de kwaliteit ervan in verschillende natuurgebieden te meten.
Behalve de bodem en het water testen we ook het
testmateriaal. Dit weekend worden door verschillende groepen tests uitgevoerd
en als alles goed werkt, gaat het ook op grotere schaal gebeuren.
Met z’n vijven staan we in een parkje uit te vinden hoe het
allemaal werkt. H. heeft de app gedownload met de vragen en opdrachten. Een
boekje met extra informatie moet meer duidelijkheid geven, maar brengt ons
juist in de war omdat het niet dezelfde volgorde geeft als de app.
We overleggen over die volgorde. En dan over de vraag wat
voor weer het vandaag is (overwegend zonnig) en welke begroeiing hier
hoofdzakelijk is (op deze vierkante meter? Of in het hele park?). We steken een
blokje van 20x20 cm. grond uit en overleggen hoe het voelt (glad? korrelig? of
er tussenin). We tellen hoeveel wormen erin zitten (21) en welke soorten
(vergelijkend met plaatjes uit het boekje).
Bij een testbuisje met water voegen we twee theelepels aarde
om met een teststrookje te kijken hoeveel fosfaat en nitraat erin zit. Doen we
het goed? Er verandert niets aan de kleuren op het strookje. Mensen die met hun
hond door het parkje wandelen kijken nieuwsgierig wat we aan het doen zijn.
Volgens de instructies zouden we met één locatie ongeveer
een half uur bezig zijn. Zoals we van te voren al dachten, duurt het veel
langer. Na de eerste test houden we een koffiepauze en daarna gaan we met vier van
de vijf burgerwetenschappers verder naar een volgende plek. En kijk, de tweede
keer snappen we hoe het allemaal werkt en zijn we binnen drie kwartier klaar. Dan
is het genoeg voor vandaag. We stoppen de hele zooi in onze fietstassen en
spreken af om morgenochtend naar de derde locatie te gaan.
Een rare nieuwe hobby? Nou ja, het is heel leuk om te doen, maar de bedoeling is nogal serieus. Deze drie voorbeeldtestjes stellen natuurlijk niet zo veel voor, maar als er straks door honderden mensen kleine stukjes natuur in kaart gebracht worden, hopen we dat dat kan bijdragen aan de verbetering van de biodiversiteit. En bovendien houdt het ons pensionado’s van de straat. Mooi toch?
De lucht in
We zitten op de vierde rij te wachten tot het concert begint. Polderklanken heet het en we zullen koorwerken van Nederlandse componisten hor...
-
Er ligt een klein, hemelsblauw eitje in de tuin. Helemaal gaaf ligt het op een onbegroeid stukje grond. Mijn eerste opwelling is, het op e...
-
Het is ongeveer 10 kilometer fietsen naar Sanguin en voor alle zekerheid doe ik een regenjas aan. Als ik er bijna ben, begint het zachtjes...
-
Mijn zoon krijgt zijn bul. We schrikken een beetje van de datum want het is kort dag en voor ons allebei een onhandige dag om vrij te nem...



