Tour de Krommenie

Sinds mijn schoonouders zijn overleden is er een centraal punt in de familie weggevallen. De jaarlijkse bijeenkomst die er altijd was rond hun verjaardagen (twee dagen uit elkaar), hield op. Met vijf zoons, dertien kleinkinderen, alle bijbehorende partners en inmiddels 23 achterkleinkinderen is de familie behoorlijk groot. Niemand neemt het op zich om voor dat hele gezelschap regelmatig een feestje te blijven organiseren, al roept er af en toe iemand dat het leuk zou zijn om dat weer eens te doen.

Een paar jaar geleden zijn we wel begonnen met een traditie op kleinere schaal: een broersdag. Afgelopen weekend kwamen voor de derde keer de vijf broers met aanhang bij elkaar. Deze keer in Krommenie, waar ze allemaal geboren zijn.

De organiserende broer heeft bedacht om een nostalgische toer door het dorp te maken, te beginnen met een bezoek aan de speeltuinvereniging. Die is namelijk gevestigd in het gebouw waar de broertjes vroeger naar kleuterschool De Blokkendoos gingen. 

Er is een afspraak gemaakt met iemand die ons binnen zal laten in het gebouw, waar volgens zwager en schoonzus de oude tegeltjes van de kleuterschool nog te zien zijn.

Als we op de afgesproken tijd bij de speeltuin komen, is er niemand te zien. Zwager B. probeert de beheerder te pakken te krijgen en baalt als dat niet lukt. Na een kwartiertje wachten en bellen, besluiten we door te lopen. In het centrum van Krommenie staan veel mooie, historische pandjes, maar ons extraatje is dat elk van de broers wel ergens een bijzondere herinnering aan heeft.

“Hier heb ik mijn eerste gitaarles gehad.” Zegt mijn H. bij een karakteristieke, groene gevel. Ik kijk hem verbaasd aan. “Gitaarles?” Ik denk even na.

“Hoeveel lessen kwamen er nog na die eerste les?”

“Niet zo veel”, grinnikt hij en dát verbaast me dan weer niks.

Iets verderop vertelt iemand dat dit gebouw een schuilkerk is. Aan de voorkant is het een woonhuis, maar erachter staat een groot, rechthoekig gebouw dat meer op een schuur lijkt dan op een kerk. We lopen er langs en dan komt er een man naar buiten. Eén van de broers legt uit wat we hier met z’n allen doen en de man vraagt of we de kerk misschien van binnen willen zien. 

Binnenin is het wel degelijk een kerk, met een orgel, een preekstoel, heiligenbeelden en ornamenten. Tijdens de spontane rondleiding vertelt hij over de geschiedenis van het gebouw en van het Oud-katholicisme.

Later lopen we langzaam door de hoofdstraat, regelmatig stilstaand om gevels te bekijken, informatiebordjes te lezen of een verhaal aan te horen van B. of een andere broer.

Het hoogtepunt is het geboortehuis. Hier hebben mijn schoonouders in de oorlog twee Joodse onderduikers in huis gehad. Iedereen kent het verhaal, maar nu zijn we met z’n allen op de plek waar het gebeurde. “Door dit raam keek die Joodse man wel eens naar buiten”, vertelt een zwager me. “Levensgevaarlijk natuurlijk. Als iemand hem verraden had, waren pa en ma er niet meer geweest en wij ook niet.” De benedenverdieping van het huis is nu een telefoonwinkel. Een meisje achter de toonbank ziet ons voor de open deur rondhangen en vraagt of ze iemand kan helpen. “Wij hebben hier gewoond”, zegt F. “Hier zat ik vroeger op het toilet”, hij wijst naar een plek in de etalage. Het meisje moet lachen.

Een paar huizen verder staat een groot gebouw waar vroeger een soort ziekenhuis in zat. Een paar van de broers zijn daar ter wereld gekomen en verschillende vrouwen uit de familie hebben er in de verpleging gewerkt. “Jullie moeder toch ook”, meent een van de schoonzussen, en dan volgt er weer een historisch verhaal over wanneer wie waar werkte.

Juist als ik denk dat mijn hoofd nu wel even vol zit met al die historische informatie, gaan we naar binnen bij een café. Daar wordt het eerste deel van de broersdag afgesloten met een drankje. We zijn het er over eens dat het leuk en bijzonder is om eens met zo veel aandacht door dat dorp te lopen dat iedereen eigenlijk wel kende. Ondanks de misser bij de speeltuinvereniging was het een geslaagde tour de Krommenie.

Weekendje Zeeland

Zeeland is doordrenkt van Hollandse geschiedenis. In het kleine plaatsje Veere staat een enorme kerk uit te stralen hoe welvarend Veere in de 18e eeuw was. Van dichtbij zie je dat het gebouw een lappendeken is van aanbouwsels en reparaties. Een bombardement en een brand hebben ooit veel schade toegebracht.
In Vlissingen hoor je de zee ruisen. Michiel de Ruyter staart vanaf zijn sokkel over het water. Iets verderop staat een zeemansvrouw voor altijd op haar man te wachten. Haar stenen rok strak naar achteren gewaaid.
Het is vrijdagavond en we lopen over de Vlissingse boulevard. Vanmiddag kwamen we langs een merkteken dat aangaf hoe hoog het water kwam in 1953. De zee is nu glad en rustig, maar in het donker heeft ie toch iets beangstigends. Rode en witte lichtbakens knipperen geruststellend elk hun eigen ritme. Als een groot schip verderop voorbij vaart, rollen er ineens golven aan met witte schuimkoppen.
Er staan lage flats langs de boulevard en achter sommige ramen zien we statieven met kijkers. Ik snap waarom; de zee is fascinerend. Altijd anders.

Zaterdagmorgen maken we een echte strandwandeling. Het is bewolkt maar het is heerlijk aan zee. Vissers gooien hun lood 100 meter het water in en wachten geduldig op platvissen. Met weinig resultaat. “Het is te koud om te azen”, vertrouwt één van hen ons toe. “Maar dit is leuker dan boodschappen doen.”
We zijn niet de enigen op het strand. Het is een goeie plek om je hond uit te laten. Een schapenhond heeft zijn eigen baasjes moegespeeld en komt proberen of wij zijn stuk hout weg willen gooien. H. gooit en de hond spuit weg. Met een sliding komt ie gelijk met het stuk hout aan. Hij kijkt of zijn bazen er nog zijn en komt dan verwachtingsvol bij H. terug. Nog een keer? Na vijf keer heeft H. er genoeg van en we zien lachend hoe de hond een nieuwe werper vindt.
’s Middags gaan we naar het Zeeuws Museum in Middelburg. Daar zien we op een reeks wandtapijten de zeeslagen uitgebeeld tussen de Spaanse overheersers en de eigengereide Zeeuwen; de tachtigjarige oorlog in beeld.
De geschiedenis is alom tegenwoordig hier, net als de zee. Van vrijdagmorgen tot zondagavond ademen we Zeeland en de zee in. Na het lange weekend zijn we even helemaal uitgeruisd.