Broersdag: Zeeuwse voorouders

(Jaarlijks hebben we ‘broersdag’, een familiedag met vijf broers en de bijbehorende schoonzussen. Dit jaar meldde één van de vijf broers zich af en zijn we met z’n achten.)

Vorig jaar stond de broersdag in het teken van de familiegeschiedenis in Krommenie. Deze keer zijn we in Zeeland, waar mijn schoonmoeder vandaan kwam. De organiserende broer F. heeft zich grondig verdiept in de stamboom en er staat een rondrit op het programma langs verschillende plaatsen waar voorouders hebben gewoond en gewerkt.

Schapenboeren en landbouwers waren het en ze hadden het niet altijd makkelijk. We rijden naar ‘de goudplaat’, een plek op Noord Beveland waar de opa van moeder zijn schapen liet grazen. In een kringetje staan we daar te luisteren naar F. die vertelt over zijn overgrootvader en wijst waar die honderd jaar geleden met zijn kudde rondliep. Er staan nu bomen, maar in die tijd was het vlak land waarvandaan je alle torens van de dorpen rondom kon zien. Het weer is vrij zacht voor de tijd van het jaar, maar na een kwartier staan we toch te kleumen. We bedenken hoe koud het geweest moet zijn om in weer en wind de hele dag op de schapen te passen. En altijd met de dreiging van de zee. We horen hoe overgrootvader David ooit bijna zijn kudde verloor toen de wind plotseling draaide en er een springvloed opkwam.

In het dorpje Kamperland bekijken we het huisje waar de familie woonde en dan gaan we op zoek naar de boerderij Bouw en Plantlust, een monumentale Zeeuwse boerderij die ook ooit door verre voorfamilie bewoond werd.

Het blijkt nu een camping te zijn en als we nieuwsgierig vanaf de brede oprijlaan naar het woonhuis lopen en foto’s maken, komt er een vrouw op ons af lopen die niet erg vriendelijk vraagt wat we komen doen en waarom we niet eerst even toestemming vragen als we het huis fotograferen. Excuses en een vrolijke uitleg van de belangstelling maken haar niet milder. 

Bij de achterkant kwamen we niet, maar die vond ik wel op internet.

Ze heeft vaker last gehad van ‘dat soort mensen’ die zomaar foto’s kwamen nemen. We zijn een beetje beduusd en F. doet zijn mond open om haar iets te vertellen over de rol van haar huis in de familiegeschiedenis, maar ze draait ons abrupt de rug toe en loopt met nijdige stappen terug naar de mooie boerderij.

Verbaasd en verontwaardigd vragen we ons af of ze tegen haar kampeerders ook zo onvriendelijk is.



Dan rijden we naar een volgende bestemming: het dorp Kortgene, waarvan de kerktoren 150 jaar lang onder water heeft gestaan. Naast de kerk is een man het gras aan het maaien. Als we om de kerk heen lopen om de dikke muren te bekijken, komt hij van z’n maaier af om te vertellen dat in de kelder vroeger mensen gevangen hebben gezeten.

Bij een volgend kerkje in Wolphaartsdijk gaan juist twee vrouwen met emmers en poetslappen naar binnen. Ze zeggen lachend dat we wel twee minuten binnen mogen kijken en weten even later te vertellen dat in het huisje daar op de hoek een familielid van Moeder gewoond heeft. Zo krijgen we weer vertrouwen in de mensheid.

Ten slotte gaan we terug naar de plaats waar we begonnen waren: het vakantiehuisje van broer F. in Goedereede. Daar wordt bij een goede maaltijd nog lang nagepraat over de familiegeschiedenis en meer.

Volgend jaar zijn wij aan de beurt om de broersdag te organiseren. Na twee keer een duik in de historie wordt het dan misschien een keer tijd voor een kijkje in de toekomst. Of iets heel anders. Daar gaan we maar eens goed over nadenken.

                                                                                                                                                                                 

Weekendje Zeeland

Zeeland is doordrenkt van Hollandse geschiedenis. In het kleine plaatsje Veere staat een enorme kerk uit te stralen hoe welvarend Veere in de 18e eeuw was. Van dichtbij zie je dat het gebouw een lappendeken is van aanbouwsels en reparaties. Een bombardement en een brand hebben ooit veel schade toegebracht.
In Vlissingen hoor je de zee ruisen. Michiel de Ruyter staart vanaf zijn sokkel over het water. Iets verderop staat een zeemansvrouw voor altijd op haar man te wachten. Haar stenen rok strak naar achteren gewaaid.
Het is vrijdagavond en we lopen over de Vlissingse boulevard. Vanmiddag kwamen we langs een merkteken dat aangaf hoe hoog het water kwam in 1953. De zee is nu glad en rustig, maar in het donker heeft ie toch iets beangstigends. Rode en witte lichtbakens knipperen geruststellend elk hun eigen ritme. Als een groot schip verderop voorbij vaart, rollen er ineens golven aan met witte schuimkoppen.
Er staan lage flats langs de boulevard en achter sommige ramen zien we statieven met kijkers. Ik snap waarom; de zee is fascinerend. Altijd anders.

Zaterdagmorgen maken we een echte strandwandeling. Het is bewolkt maar het is heerlijk aan zee. Vissers gooien hun lood 100 meter het water in en wachten geduldig op platvissen. Met weinig resultaat. “Het is te koud om te azen”, vertrouwt één van hen ons toe. “Maar dit is leuker dan boodschappen doen.”
We zijn niet de enigen op het strand. Het is een goeie plek om je hond uit te laten. Een schapenhond heeft zijn eigen baasjes moegespeeld en komt proberen of wij zijn stuk hout weg willen gooien. H. gooit en de hond spuit weg. Met een sliding komt ie gelijk met het stuk hout aan. Hij kijkt of zijn bazen er nog zijn en komt dan verwachtingsvol bij H. terug. Nog een keer? Na vijf keer heeft H. er genoeg van en we zien lachend hoe de hond een nieuwe werper vindt.
’s Middags gaan we naar het Zeeuws Museum in Middelburg. Daar zien we op een reeks wandtapijten de zeeslagen uitgebeeld tussen de Spaanse overheersers en de eigengereide Zeeuwen; de tachtigjarige oorlog in beeld.
De geschiedenis is alom tegenwoordig hier, net als de zee. Van vrijdagmorgen tot zondagavond ademen we Zeeland en de zee in. Na het lange weekend zijn we even helemaal uitgeruisd.