Bezoek aan de Universiteitsbibliotheek in Leuven

Als ze het in België over “De Oorlog” hebben, bedoelen ze niet de Tweede, maar de Eerste Wereldoorlog. Nu het 2014 is, leeft die oorlog hier in Leuven meer dan ooit. Grote spandoeken met poppies oftewel klaprozen en de tekst “We remember” zijn genoeg om te weten wat de mensen hier herdenken. Wat ik niet wist, was dat Leuven in deze oorlog zo zwaar getroffen is.

Grote delen van de binnenstad zijn door de Duitsers in de as gelegd. Op veel openbare plaatsen in de stad hangen grote foto’s waarop de verwoesting te zien is. Kapotte en zwartgeblakerde gebouwen. Op de foto’s zijn ook vaak mensen te zien die onaangedaan langs de ravage lopen of er vlakbij staan. Alles went blijkbaar. Een symbolische gebeurtenis die met afschuw herdacht wordt, was het afbranden van de Universiteitsbibliotheek.

Wij bezoeken de heropgebouwde bibliotheek, waar, behalve de prachtige leeszaal, een tentoonstelling over de brand te zien is. Schilderijen en teksten, die samen een aantal verhalen vertellen van mensen, heel verschillende mensen, en wat de oorlog met hen deed.

Maurice, een soldaat die bij een granaatinslag zijn halve gezicht kwijtraakte. Na weken versuft in bed op de ziekenzaal, keek hij op een dag uit het raam om te zien hoe de bibliotheek in brand stond. Toen zag hij ook voor het eerst zijn eigen gezicht in het raam weerspiegeld.

Maurice kreeg een nieuw gezicht; een masker. Anderen waren nog slechter af. Bij een soldaat die al na een paar weken oorlog sneuvelde, werden zwart geblakerde bladzijden van boeken tussen zijn spullen gevonden. Hij kreeg nooit de kans om ze te lezen.
Vrouwen verloren hun geliefde, de Belgische koning verloor een oorlog.

Stil verlaten we de tentoonstelling en gaan de grote leeszaal in. Na de treurige foto’s van dezelfde bibliotheek als rokende puinhoop zien we nu de herstelde leeszaal. 

Er zitten studenten te werken. Er lopen een paar toeristen langs de lange wanden vol boeken. We blijven er een tijdje om te kijken en te genieten van deze mooie plek. Het is er stil en sereen. De oorlog is geschiedenis van honderd jaar geleden. 

Zoeksystemen

“Zzz...het meest wakkere boek over slapen”. Dat is de titel waar ik in de bibliotheek naar op zoek ben. In de computer zie ik dat het aanwezig is. Maar waar?
Er is een plaatsingscode, maar cijfers vinden ze in de bibliotheek ouderwets. “Lichaam en Gezondheid” is mijn codewoord. Om dat thema te vinden moet ik vooral naar het icoontje kijken, is mij eens uitgelegd. Op een lijst staan alle thema's onder elkaar en omdat de logica van de volgorde mij ontgaat, moet ik goed opletten. PIM heet dit systeem. Presentatiesysteem Informatieve Media. Ik las dat het is ingevoerd omdat het 'tegemoet komt aan het snuffelend zoekgedrag van bibliotheekbezoekers'.
Pech als je gericht naar een boek zoekt. Tegen wil en dank snuffelend vind ik het toch.
In de fictie-kast ga ik nog even kijken of er nieuwe jeugdboeken staan die ik wil lezen. (Ik moet m'n vakgebied een beetje bijhouden.) Ook hier is het systeem de laatste jaren intuïtiever geworden. Persoonlijk heb ik het alfabet altijd een handig en overzichtelijk hulpmiddel gevonden. Maar dat is hier in de bibliotheek duidelijk op het tweede plan gekomen. Allereerst wordt uitgegaan van een genre-indeling. “Spannend”, “Je Leven”, “Dieren” , “Geschiedenis”... De thema's zijn in grote letters op de rug van elk boek te lezen. Over de auteursnamen heen geplakt.
“Unenge” is de naam die ik zoek. Zijn boek gaat over gamen. Ik gok dat het onder “Je Leven” valt en schat in waar de schrijvers met een U ongeveer zullen staan. Gelukkig ben ik vrij handig met het alfabet. Ik hoef maar een stuk of vijfentwintig boeken uit de kast te trekken om de auteursnaam te kunnen lezen. Is dit snuffelend zoekgedrag?
Terwijl ik naar m'n volgende titel zoek, vraag ik me af of kinderen straks het alfabet niet meer hoeven te leren omdat dat niet meer nodig is. Of de icoontjes het echt zullen winnen van de letters en cijfers.
Een mens moet met z'n tijd meegaan en niet bang zijn voor venieuwingen. Daar ben ik van overtuigd. Maar kan dan iemand me uitleggen waarom deze vernieuwing een verbetering is?